مصاحبه با خانم دکتر منیره نوبخت

۱۹ آبان ۱۳۸۷

1- اصلي­ترين انگيزه و هدف شوراي فرهنگ عمومي ذيل شوراي عالي انقلاب فرهنگي چه بود؟

شوراي فرهنگ عمومي مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي است و مهمترين هدفي كه براي تشكيل اين شورا در نظر گرفته شده نظارت بر فضاي فرهنگي كشور، هدايت فضاي فرهنگ عمومي كشور و انجام اقدامات به موقع براي ارتقا و تقويت فضا و بهبود فضاي فرهنگ عمومي در كشور است.

۲- سير حركت شوراي فرهنگ عمومي در بيست سال گذشته را چگونه ارزيابي مي­كنيد؟

از زمان تشكيل نظام جمهوري اسلامي تا به امروز كه نزديك به ۳۰ سال مي­گذرد دريك ارزيابي كلي در همه عرصه­ها يك مسير رو به رشدي را طي كرده­ايم. نظام تشكيلاتي ـ‌ اداري يا سازماني نظام جمهوري اسلامي هم به طور طبيعي هر چه از عمرش گذشته مستحكم­تر شده است، نواقص و عيب­هايش برطرف و كارآمدتر شده است. اين دو مسأله هم براي كليت و هم براي اركان و اجزاي نظام جمهوری اسلامی صادق است.

طبيعي است كه شوراي فرهنگ عمومي، شوراي عالي انقلاب فرهنگي و همچنين شوراها و مراكز وابسته به شوراي عالي انقلاب فرهنگي هم از اين قانون مستثني نيستند. يعني قطعاً يك مسير رو به رشد را در تأثيرگذاري و انجام وظايفشان طي كرده­اند.

امتياز مهمي كه در شوراي فرهنگ عمومي وجود دارد اين است كه شوراي فرهنگ عمومي حلقه وصلي بين شوراي عالي انقلاب فرهنگي به عنوان سياستگذار و ساير اركان نظام با بخش اجرايي فرهنگي در كشور است. شايد به اين شكل و با اين جايگاه يعني به عنوان يك حلقه اتصال بين مجموعه­ها، جريان­ها، نهادهاي فرهنگي كشور خصوصاً در بستر اجرايي از يك طرف و اركاني كه در رأس نظام­اند، مثل شوراي عالي انقلاب فرهنگي،‌ مجلس شوراي اسلامي و ساير اركان اصلي نظام از طرف ديگر محسوب مي­شود.

در اين مركزيت شوراي فرهنگ عمومي وجود دارد كه سياست­ها،‌اهداف و موضوعات كلام منتقل و از طريق شوراي فرهنگ عمومي به فضاي فرهنگ عمومي كشور منتقل مي­شود.

ما يك شوراي فرهنگ عمومي كشوري داريم كه با تركيبي از اعضا تشكيل مي­شوند و وظايف خودشان را در سطح كشوري ايفا مي­كنند و همچنين شوراهاي فرهنگ عمومي در سطح استان­ها و شهرستان­ها داريم كه يكي از نكات مثبتي كه مي­­توانيم خصوصاً در سال­هاي اخير جزء نقاط قوت شوراي فرهنگ عمومي نام ببريم تأثيرگذارتر شدن اجزاي شوراي فرهنگ عمومي در سطح كشور است. يعني در طي چند سال اخير، شوراي فرهنگ عمومي در استان­ها و شهرستان­ها تشكيل شده و در هريك از اين مجموعه­ها، شخصيت­هاي حقيقي و حقوقي تأثيرگذار در فضاي فرهنگي استان يا شهرستان حضور دارند كه اكثراً شخصيت­هاي تأثيرگذار، اجرايي هستند. يعني به نوعي در بخشي از فضاهاي فرهنگي به صورت عملياتي حضور دارند كه اين خود قدم مثبت و خوبي بوده كه برداشته شده است.

تأثير مهم اين اقدام، ايجاد يك فضاي هماهنگ براي حركت در عرصه فرهنگ عمومي كشور است. از شوراي عالي انقلاب فرهنگي و شوراي فرهنگ عمومي كشور، شوراهاي فرهنگ عمومي در استان­ها و شهرستان­هاي كوچك­­تر گسترش پيدا مي­كند.

3- مهمترين موضوعاتي كه در شوراي فرهنگ عمومي در حيطه زنان انجام شده چه بوده است؟

شايد خيلي به راحتي نتوان تفكيك كرد چون موضوع فعاليت شوراي فرهنگ عمومي همان­طور كه از نامش پيداست فرهنگ عمومي است و ما كمتر در آنجا اين رويكرد را داريم كه به صورت تفكيك جنسيتي نگاه كنيم چرا كه مقولات فرهنگ عمومي به صورت عمومي براي همه فضاي فرهنگي جامعه مورد توجه قرار مي­گيرد.

حضور رييس شوراي فرهنگي اجتماعي زنان، هم در شوراي فرهنگ عمومي و هم در شوراي عالي انقلاب فرهنگي، فرصت بسيار مناسبي براي انتقال به هنگام موضوعات و ايجاد زمينه­هايي براي تصويرسازي­ در مسايل مربوط به زنان است. در زمان­هاي لازم در عرصه­هاي فضاي فرهنگ عمومي كشور، به موضوعاتي كه مربوط به زنان بوده توجه خاص شده است.

يكي از آخرين اقدامات ما در شوراي فرهنگ عمومي، پيشنهاد درج مناسبت­ها در تقويم بود كه شورا به عنوان مركزيت تأثيرگذار، نسبت به اين موضوع اقدام مي­كند كه البته نتايج تصميمات شوراي فرهنگ عمومي در زمينه درج مناسبت­ها در تقويم ساليانه به تأييد و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي مي­رسد.

اخيراً درج ولادت حضرت معصومه (س) در تقويم و تعيين اين روز با عنوان روز دختران يكي از موضوعاتي بود كه در شوراي فرهنگ عمومي مصوب شد و خوشبختانه به تأييد شوراي عالي انقلاب فرهنگي هم رسيد.

از ولادت حضرت معصومه تا ولادت حضرت امام رضا (ع) در اكثر استان­ها و نقاط كشور، مراسم و مناسبت­هاي خوبي برگزار مي­شود كه خود برگزاري اين دهه كرامت با تمام ويژگي­هايي كه دارد باز از تصميمات مهمي بود كه در شوراي فرهنگ عمومي كشور گرفته شد.

اساساً به لحاظ اينكه جامعه ما نظام جمهوري اسلامي ايران است و از مبداء انقلاب اسلامي به اين سمت حركت كرده­ايم كه يك نظام اسلامي كامل را در جامعه خودمان در ابعاد سياسي،‌اقتصادي و فرهنگي داشته باشيم، طبيعي است كه تحقق اهداف و آرمان­هاي نظام در عرصه فرهنگ، به ويژه فرهنگ عمومي كشور از مسؤوليت­هاي شوراي فرهنگ عمومي بوده و طي اين سال­ها خصوصاً سال­هاي اخير توجه خاصي به تقويت شاخصه­هاي ديني و مذهبي در فرهنگ عمومي شده است. به طور مثال فرهنگ عمومي در عرصه نماز، فرهنگ نماز و قرآن، توسعه فرهنگ معنويت و به نوعي عرفان اسلامي در جامعه و در صدر فرهنگ عمومي جامعه توسعه فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه اسلامي نوعاً‌ براي اين نوع شاخصه­ها كه منبعث از آرمان­ها و اهداف فرهنگي ـ مذهبي نظام هستند، توجه خوبي را داشته و تصميمات خوبي را گرفته، اما آنچه كه مسلم است در ادامه راه مي­تواند نسبت به اين موضوع تأثيرگذاري بيشتري را داشته باشد.

تبيين فرهنگ عمومي با شاخصه­ها و اهميتي كه دارد، امر بسيار مهمي است كه اين مناسبت در تقويم با عنوان روز فرهنگ عمومي درج شده است. اميدوارم اين تبيين و اطلاع­رساني از طريق رسانه­ها باعث شود كه به فضاي عمومي كشور به نسبت اهميت اين موضوع و نيز اقداماتي كه در اين­باره شده است، توجه بيشتري داشته باشيم.