بيانيه‌ شوراي‌ فرهنگ‌ عمومي‌ دربارة‌ حضور ‌تيم‌ ملي‌ فوتبال‌ ايران‌ در جام‌جهاني‌ ۱۹۹۸ فرانسه‌

چاپ


‌‌حضور شكوهمند جوانان‌ زبده‌ و ورزشكاران‌ عزيز ايران‌ در جام‌جهاني‌ فوتبال‌ فرانسه‌ ، گواه‌ روشن‌ تلاش‌ همه‌ جانبه‌ و مؤ‌ثر ملت‌ ايران‌ در راه‌ تعالي‌ و بهروزي‌ است.

‌‌شوراي‌ فرهنگ‌ عمومي‌ كشور به‌ مثابه‌ ناظر تحولات‌ فرهنگي‌ و اجتماعي‌ كشور ضمن‌ ارج‌ نهادن‌ بر تلاش‌ ورزشكاران‌ و همراهي‌ با احساسات‌ پاك‌ و بي‌شائبه‌ فوتبال‌ دوستان‌ و مردم‌ شريف‌ ضروري‌ مي‌داند ارزيابي‌ وديدگاه‌ خود را نسبت‌ به‌ موضوع‌ در اختيار صاحبنظران، رسانه‌هاي‌ عمومي‌ و مراكز ورزشي، فرهنگي‌ و تبليغاتي‌ فعال‌ دراين‌ زمينه‌ قرار دهد.

‌‌مطالعه‌ و بررسي‌ پيرامون‌ ابعاد مختلف‌ پديده‌ فوتبال‌ و استقبال‌ از آن‌ به‌ منزلة‌ يك‌ پديدة‌ فرهنگي‌ و اجتماعي‌ طي‌ سال‌ گذشته‌ و به‌ ويژه‌ پس‌ از راهيابي‌ تيم‌ ملي‌ فوتبال‌ به‌ جام‌جهاني‌ ۱۹۹۸ از سوي‌ شورا گسترش‌ يافت‌ و موضوع‌ درگروههاي‌ علمي‌ و مشورتي‌ و جلسات‌ متعددي‌ مورد بحث‌ و بررسي‌ قرار گرفت. نتايج‌ اين‌ مطالعات‌ و بررسي‌ها نشان‌ مي‌دهد كه‌ :

‌‌وجود پديدة‌ تماشاگري‌ و خيل‌ عظيم‌ مخاطبان‌ مستقيم‌ و غيرمستقيم‌ رويدادهاي‌ ملي‌ فوتبال‌ و به‌ رسميت‌ شناخته‌ شدن‌ اين‌ ارتباط‌ از سوي‌ رسانه‌هاي‌ عمومي‌ رسمي‌ و غيررسمي، فوتبال‌ را دركشور مابه‌ سان‌ يك‌ مقولة‌ فرهنگي‌ در ارتباط‌ مستقيم‌ با فرهنگ‌ عامه‌ قرار داده‌ است. اين‌ مقولة‌ فرهنگي‌ از طريق‌ رسانه‌ها فضاي‌ جديدي‌ را شكل‌ مي‌دهد كه‌ عرصة‌ تجربيات‌ مشترك‌ ملي‌ و بازنمايي‌ باورهاي‌ خاص‌ فرهنگي‌ است. اين‌ فضاي‌ جديد مرزهاي‌ معمول‌ مشاركت‌ مردم‌ در پديدة‌ فوتبال‌ نظير جوان‌ بودن، فوتبال‌ دوست‌ بودن، مردمي‌ بودن‌ و اوقات‌ فراغت‌ بيشتر داشتن‌ را در مي‌نوردد و گروههاي‌ عظيمي‌ را واردفضاي‌ جديد مي‌سازد.

‌‌بنظر مي‌رسد كه‌ انتظارات‌ و توقعات‌ ناظران‌ غيرحرفه‌اي‌ فوتبال‌ و كساني‌ كه‌ به‌ اقتضاي‌ فضاي‌ جديد ساخته‌ شده‌ پيرامون‌ يك‌ رويداد به‌ اظهار نظر مي‌پردازند به‌ مراتب‌ بيش‌ از كساني‌ است‌ كه‌ به‌ طور روزمره‌ فوتبال‌ را دنبال‌ مي‌كنند. از اين‌ رو در رويدادهاي‌ مهم‌ طيف‌ گسترده‌اي‌ از انتظارات‌ غيرواقع‌ بينانه‌ و گاه‌ خودبينانة‌ فضاي‌ فرهنگي‌ كشور را فرا مي‌گيرد.

‌‌همچنين‌ ناظران‌ و مشاركت‌ كنندگان‌ جديد كه‌ بانوان‌ بخش‌ عمده‌اي‌ از آنان‌ را تشكيل‌ مي‌دهند، بيش‌ از علاقه‌مندان‌ هميشگي‌ فوتبال‌ به‌ ارزيابي‌هاي‌ غيرمحسوس‌ نظير شانس، تقدير و اقبال‌ و عوامل‌ ماورايي‌ پناه‌ مي‌برند و بدين‌ ترتيب‌ به‌ فضاي‌ رواني‌ ملتهبي‌ دامن‌ مي‌زنند كه‌ در پيروزي‌ يا شكست، بر جامعه‌ سايه‌ مي‌افكند. فضاي‌ رواني‌ ملتهبي‌ كه‌ در پيش‌ يا پس‌ از پيروزي‌ يا شكست‌ مي‌تواند، محل‌ مناسبي‌ براي‌ بروز برخي‌ كليشه‌هاي‌ ساده‌سازانه‌ سياسي‌ يا مذهبي‌ باشد.

‌‌تحليل‌ محتوايي‌ مطبوعات‌ از منظر نحوة‌ نگاه‌ نويسندگان‌ به‌ علل‌ پيروزي‌ يا شكست‌ كه‌ به‌ سفارش‌ شوراي‌ فرهنگ‌ عمومي‌ صورت‌ گرفته‌ حاكي‌ از اين‌ نكته‌ است‌ كه‌ تحليل‌ ورزش‌ در فضاي‌ جديد حاصل‌ از يك‌ رويداد ملي، آوردگاهي‌ است‌ براي‌ طرح‌ باورهاي‌ عمومي‌ كه‌ به‌ ارزيابي‌ هويت، توانمندي‌ و منش‌ ملي‌ مي‌انجامد. بدين‌ ترتيب‌ مصاف‌ ورزش‌ مبدل‌ به‌ فرصتي‌ براي‌ مواجهه‌ ما و ديگران‌ مي‌شود. مواجهه‌اي‌ كه‌ گاه‌ در قالب‌ ارزيابي‌ منفي‌ از خود و انكار خويشتن‌ رخ‌ مي‌نمايد و گاه‌ در قالب‌ خودستايي‌ ساده‌ لوحانه‌اي‌ كه‌ همة‌ مشكلات‌ را برگردن‌ عاملي‌ نظير مديريت‌ يا امكانات‌ قرار مي‌دهد.

‌‌روشن‌ است‌ كه‌ رواج‌ اين‌ باورهاي‌ كليشه‌اي‌ از مواجهه‌ ما وديگران‌ آنگاه‌ كه‌ با پيش‌فرض‌هاي‌ پيش‌ گفتة‌ سياسي‌ و مذهبي‌ در هم‌ مي‌آميزد اثر ماندگاري‌ بر ذهنيت‌ جوانان‌ خواهد نهاد كه‌ هم‌اكنون‌ بحران‌ هويت‌ خويش‌ را پشت‌ سر مي‌نهند.

‌‌در چنين‌ فضاي‌ پرالتهاب‌ و حساسي‌ كه‌ بدان‌ به‌ اجمال‌ اشاره‌ شد؛ هوشياري‌ رسانه‌هاي‌ عمومي، مفسران، منتقدان‌ و مديران‌ ورزش‌ كشور نقش‌ مؤ‌ثري‌ در سلامت‌ فضاي‌ رواني‌ جامعه‌ خواهد داشت. براساس‌ آنچه‌ گفته‌ شد شوراي‌ فرهنگ‌ عمومي‌ بر موارد زير تأكيد مي‌كند :

۱- مردم‌ ايران‌ به‌ خوبي‌ واقفند كه‌ جريان‌ ورزش‌ قهرماني‌ و ورزش‌ حرفه‌اي‌ دردنياي‌ توسعه‌ يافته‌ و سرمايه‌داري‌ از ورزش‌ به‌عنوان‌ ابزار سلامت‌ جسم‌ و روان‌ فراتر رفته‌ و تبديل‌ به‌ نوعي‌ فعاليت‌ اقتصادي، سياسي‌ و فرهنگي‌ - تفريحي‌ در خدمت‌ اهداف‌ سياستگذاران‌ آن‌ جوامع‌ درآمده‌ است. حضور جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ در مرحلة‌ نهائي‌ جام‌جهاني‌ فوتبال‌ نشانه‌اي‌ از توانمندي‌ بالقوة‌ ورزش‌ ما در عرصة‌ اين‌ رقابتهاست. اين‌ حضور با زحمات‌ طاقت‌ فرساي‌ مجموعة‌ دست‌اندركاران‌ و ورزشكاران‌ حاصل‌ آمده‌ است‌ و قابل‌ تحسين‌ و تمجيد فراوان‌ مي‌باشد. به‌ همين‌ دليل‌ نفس‌ حضور كشور ما در جام‌جهاني‌ فرانسه‌ خود يك‌ پيروزي‌ ارزشمند و افتخارآميز باقي‌ خواهد ماند.

۲- اينكه‌ كه‌ به‌ يمن‌ زحمات‌ و تلاش‌ مجموعة‌ ورزشي‌ كشور اين‌ مهم‌ حاصل‌ شده‌ است‌ به‌ جهت‌ حفظ‌ دستاورد و تقويت‌ روحي‌ تيم‌ ملي، ضمن‌ درخواست‌ از مردم‌ شريف‌ و ورزش‌ دوست‌ به‌ جهت‌ همراهي‌ و همدلي‌ روحي‌ - معنوي‌ با مجموعة‌ تيم، فرزندان‌ ميهن‌ خويش‌ را ياري‌ نموده‌ و با متوازن‌ نمودن‌ خواسته‌ها و آرزوها با مقياس‌ و معيارهاي‌ واقعي‌ بكوشند زمينه‌هاي‌ اطمينان‌ و آرامش‌ خاطر بازيكنان‌ را فراهم‌ آورند و به‌ خاطر داشته‌ باشند كه‌ اگر چه‌ پيروزي‌ شيرين‌ و شادي‌ بخش‌ است‌ ولي‌ مهم، تجلي‌ اخلاق‌ ورزشكارانه‌ دراين‌ ميادين‌ است.

۳- افكار عمومي‌ كشورمان‌ به‌ حق‌ و با حساسيت‌ و دقت، مسائل‌ مربوط‌ به‌ حضور موفق‌ تيم‌ فوتبال‌ را تعقيب‌ مي‌نمايد و رسانه‌هاي‌ جمعي‌ خصوصاً‌ صداوسيما نقش‌ مهمي‌ را در ارائه‌ اطلاعات‌ صحيح‌ و منطقي‌ از اين‌ رويداد بزرگ‌ ورزشي‌ به‌ عهده‌ دارد.

۴- از كليه‌ نشريات‌ ورزشي‌ انتظار دارد كه‌ ضمن‌ ارائه‌ آخرين‌ اخبار و تحليل‌ واقعي‌ اين‌ رويداد مهم‌ ورزشي‌ از ايجاد توهمات‌ و توقعات‌ دور از ذهن‌ و همچنين‌ از ايجاد اشتهاي‌ كاذب‌ برتري‌ طلبي‌ غيرواقع‌بينانه‌ و درج‌ مطالب‌ جنجالي‌ اجتناب‌ نموده‌ و نتايج‌ حاصل‌ از بازي‌ها را صرفاً‌ در قالب‌ رويداد ورزشي‌ تبيين‌ و تحليل‌ نمايند.

۵- مردم‌ شريف‌ كشور هوشيار باشند كه‌ فتنه‌ انگيزان‌ و توطئه‌پردازان‌ از طريق‌ نشر اكاذيب‌ و شايعات، ايجاد اختلاف‌ در صفوف‌ ورزشكاران‌ و دست‌اندركاران‌ ورزش‌ و جدايي‌ بين‌ ورزشكاران‌ و مردم‌ مي‌كوشد و تلاش‌ مي‌نمايد چهرة‌ فرهنگي‌ و اخلاقي‌ ورزش‌ و ورزشكاران‌ ميهن‌ اسلامي‌ را در پوشش‌ شايعات‌ و تبليغات‌ كذب‌ تيره‌ كند و بهره‌گيري‌هاي‌ سياسي‌ خود را از اين‌ عرصه‌ بدست‌ آورد.

۶- در فرهنگ‌ عمومي‌ مردم‌ ما، تلفيق‌ بين‌ اخلاق‌ و ورزش‌ همواره‌ وجود داشته‌ و نفي‌ خود بزرگ‌بيني، نخوت‌ و جلوگيري‌ از بروز خودخواهي‌ و خودنمايي‌ با فعاليت‌ جوانمردانه‌ ورزشي‌ حاصل‌ شده‌ است. در فرهنگ‌ ما معيار ارزيابي‌ ورزش‌ و ورزشكاران‌ در برتري‌ اخلاقي‌ ورزشكاران‌ است‌ و علي‌رغم‌ نگاه‌ مادي‌ جهان‌ و سرمايه‌داري‌ به‌ ورزش، فرهنگ‌ ما ورزش‌ را عرصة‌ فعاليت‌ سالم‌ معنوي‌ و جسمي‌ مي‌داند و از سوداگري‌ و منفعت‌ طلبي‌ و تخدير افكار به‌ كمك‌ ورزش‌ دوري‌ مي‌كند.

۷- همة‌ ما بايد بكوشيم‌ تا در اين‌ ميدان‌ حضور فرهنگي‌ داشته‌ و با تلاش‌ مجموعة‌ ورزشي‌ كشور و همراهي‌ و همدلي‌ آحاد مختلف‌ مردم‌ ايران، شاهد سربلندي‌ ورزش‌ و ورزشكاران‌ ميهن‌ عزيزمان‌ در حوزه‌هاي‌ مختلف‌ اخلاقي‌ و فرهنگي‌ باشيم.