‌بيانية‌ شوراي‌ فرهنگ‌ عمومي‌ دربارة‌ برگزاري‌ ‌پرشكوه‌ انتخابات‌ هفتمين‌ دوره‌ رياست‌ جمهوري‌

چاپ


‌‌ملت‌ ايران، توفيق‌ تحقق‌ بخشيدن‌ به‌ حماسة‌ عظيم‌ ملي‌ دوم‌ خرداد ماه‌ ۱۳۷۶ را مديون‌ پيوندهاي‌ ريشه‌دار خود با آرمانهاي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ و نظام‌ ولايت‌ است‌ كه‌ در لواي‌ ارادت‌ به‌ اسلام‌ و عشق‌ به‌ اهل‌ بيت‌ عصمت‌ و طهارت‌ عليهم‌السلام، ۱۸ سال‌ پرشكوه‌ و افتخار را براي‌ جمهوري‌ اسلامي‌ به‌ ارمغان‌ آورده‌ است.

اين‌ حماسه‌ زيبا بيش‌ از هرچيز، پاداش‌ ملتي‌ است‌ كه‌ از انوار جاويدان‌ درس‌ها و عبرتهاي‌ عاشوراي‌ حسيني‌ بهره‌مند شده‌ است. اين‌ بهرة‌ معنوي‌ خود را در قالب‌ نجابت‌ و متانت‌ اخلاقي‌ متجلي‌ ساخت‌ كه‌ با وجود مشاركت‌ ۹۰ درصد افراد واجد شرايط‌ جامعه، وجود فضاي‌ انتخاباتي‌ سالم‌ و آرام‌ را تضمين‌ كرد.

‌‌شوراي‌ فرهنگ‌ عمومي‌ اين‌ موفقيت‌ را كه‌ پيش‌ از يك‌ موفقيت‌ سياسي، يك‌ پيروزي‌ اخلاقي‌ و معنوي‌ است، به‌ رهبر معظم‌ حكيم‌ و تدبيرگر انقلاب‌ اسلامي‌ و مردم‌ رشيد ايران‌ تبريك‌ مي‌گويد. همچنين‌ شوراي‌ فرهنگ‌ عمومي‌ رفتار و واكنش‌ شخصيتها و جناحهاي‌ سياسي‌ كشور و به‌ ويژه‌ پيام‌ گرم‌ و صميمانة‌ حجة‌الاسلام‌ والمسلمين‌ ناطق‌ نوري‌ به‌ رئيس‌ جمهوري‌ منتخب‌ مردم‌ در پي‌ اعلام‌ نتايج‌ اوليه‌ انتخابات‌ را نشانة‌ ديگري‌ از حاكميت‌ اصول‌ و معيارهاي‌ اخلاقي‌ و سعة‌ صدر و عدالت‌ خواهي‌ اسلامي‌ بر فضاي‌ انتخابات‌ مي‌داند.

‌‌بدون‌ شك، رهنمودهاي‌ مهم‌ مقام‌ معظم‌ رهبري‌ كه‌ در پيام‌ معظم‌له، پس‌ از اعلام‌ نتايج‌ انتخابات‌ مندرج‌ است؛ سند مهمي‌ در تبيين‌ جايگاه‌ انتخابات‌ و فرهنگ‌ مطلوب‌ انتخابات‌ محسوب‌ مي‌شود و حجت‌ معتبري‌ بر ساختار مردمي، مشاركت‌ گرا، آزادي‌ خواهانه، قانون‌ مدارانه‌ نظام‌ جمهوري‌ اسلامي‌ است.

‌‌شوراي‌ فرهنگ‌ عمومي‌ ضمن‌ قدرداني‌ از مردم، شخصيتها و نيروهاي‌ فرهنگي‌ و رسانه‌هاي‌ گروهي‌ كه‌ به‌ هنگام‌ فعاليتهاي‌ انتخاباتي‌ نظرات‌ و درخواستهاي‌ شوراي‌ فرهنگ‌ عمومي‌ را مورد عنايت‌ قرار دادند، يادآوري‌ موارد ذيل‌ را به‌ مثابه‌ ملاحظات‌ ناشي‌ از تجربة‌ انتخابات‌ هفتمين‌ دوره‌ رياست‌ جمهوري‌ ضروري‌ مي‌داند:

۱- رقابت‌ در نظام‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ به‌ معناي‌ پذيرش‌ تنوع‌ از يكسو،و اعتقاد به‌ آزادي‌ مردم‌ از سوي‌ ديگر است. اصل‌ بنيادين‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران، اعتقاد به‌ حضور مردم‌ و نقش‌ آنها در تعيين‌ سرنوشت‌ خويش‌ است. همچنان‌ كه‌ جمله‌ حكيمانه‌ معمار فقيد جمهوري‌ اسلامي، ميزان‌ رأي‌ ملت‌ است. اعتقاد به‌ رقابت‌ مبتني‌ بر قواعد و ضوابط‌ ديني‌ و اخلاقي‌ همان‌ ويژگي‌ مهمي‌ است‌ كه‌ آن‌ را از رقابت‌ در نظامهاي‌ ديگر جدا مي‌كند. در طول‌ مدت‌ فعاليتهاي‌ انتخاباتي، وجه‌ اخلاقي‌ و ارزش‌ انتخابات‌ به‌ روشني‌ نمايان‌ شد. خاصه‌ نامزدهاي‌ انتخاباتي‌ كه‌ در رقابت‌هاي‌ انتخاباتي‌ و پس‌ از اعلام‌ نتايج، اين‌ وجه‌ ارزشي‌ را به‌ نمايش‌ گذاشته‌اند. متأسفانه‌ در طول‌ اين‌ مدت‌ مشاهده‌ شد كه‌ برخي‌ افراد و گروهها از اين‌ قاعده‌ اصلي، پا فراتر گذاشته‌اند و تلاش‌ براي‌ پيروزي‌ را حتي‌ به‌ بهاي‌ از دست‌ رفتن‌ ارزشهاي‌ اخلاقي، بر هر چيز مقدم‌ دانسته‌اند. منش‌ مقام‌ معظم‌ رهبري، و رياست‌ جمهوري‌ و همچنين‌ نامزدهاي‌ انتخاباتي‌ نشان‌ داد كه‌ مخدوش‌ شدن‌ چهرة‌ سياسي‌ انتخابات‌ را نمي‌پذيرند و تلاش‌ همة‌ دلسوزان‌ نظام‌ مقدس‌ جمهوري‌ اسلامي، نفي‌ حركتهايي‌ است‌ كه‌ موفقيت‌ را بر ارزشهاي‌ اخلاقي‌ و ديني‌ اولويت‌ مي‌بخشند.مشاركت‌ وسيع‌ مردم‌ نشان‌ مي‌دهد كه‌ آنها به‌ پيروي‌ از رهبر خود، ارزشها را مقدم‌ بر هر چيزي‌ مي‌دانند.

۲- اين‌ انتخابات‌ نشان‌ داد برخلاف‌ آنچه‌ معمولاً‌ مطرح‌ مي‌شود، حوزة‌ فرهنگ‌ مهم‌تر از حوزة‌ زندگي‌ اقتصادي‌ است. گوهر انقلاب‌ اسلامي‌ ايران، تجلي‌ اين‌ امر است. تلاش‌ نامزدهاي‌ انتخاباتي، بيش‌ از هر چيز معطوف‌ به‌ برنامه‌هاي‌ فرهنگي‌ و سياست‌هاي‌ فرهنگي‌ بود، و برخلاف‌ نخستين‌ تلاشها كه‌ اهداف‌ اقتصادي‌ را مطمح‌ نظر قرار داده‌ بود، بر فرهنگ‌ تاكيد مي‌شد.

۳- حضور گستردة‌ جوانان‌ در عرصة‌ انتخابات، چشمگيرترين‌ وجه‌ انتخابات‌ حاضر است. اين‌ حضور را بايد حضوري‌ فرهنگي‌ تعبير كرد. حضور گستردة‌ جوانان، از نتايج‌ سياست‌هاي‌ سازندگي‌ در سالهاي‌ اخير است. افزايش‌ حجم‌ تقاضاهاي‌ فرهنگي‌ و تنوع‌ نيازهاي‌ فرهنگي‌ به‌ ويژه‌ از سوي‌ جوانان، نشان‌ دهندة‌ نيازهاي‌ فرهنگي‌ است‌ كه‌ روز به‌ روز گسترش‌ مي‌يابد. همچنان‌ كه‌ انتخابات‌ نشان‌ داد، حوزة‌ فرهنگ‌ در صحنة‌ سياسي، اثرگذاري‌ بيشتري‌ يافته‌ است. به‌ همين‌ دليل، توجه‌ بيشتر به‌ سياست‌هاي‌ فرهنگي‌ بايد در كانون‌ برنامه‌هاي‌ سازندگي‌ قرار گيرد.

۴- زنان‌ از ديگر گروههايي‌ هستند كه‌ بعد از انقلاب، زمينه‌هاي‌ بيشتري‌ براي‌ مشاركت‌ اجتماعي‌ و سياسي‌ آنها فراهم‌ شده‌ است. افزايش‌ سطح‌ سواد و آگاهي‌ زنان، مشاركت‌ اجتماعي‌ آنها، و توجه‌ به‌ حقوق‌ زنان، زمينه‌هاي‌ مساعدي‌ براي‌ مشاركت‌ سياسي‌ آنها فراهم‌ كرده‌ است. از سوي‌ ديگر، زنان‌ خود به‌ عنوان‌ يك‌ نيروي‌ اجتماعي، به‌ عرصة‌ سياست‌ وارد شده‌اند. همچنان‌ كه‌ رياست‌ محترم‌ جمهوري‌ اسلامي‌ بيان‌ كرد افزايش‌ سطح‌ آگاهي‌ و مهارت‌ زنان‌ به‌ گونه‌اي‌ بوده‌ است‌ كه‌ بايد زمينه‌هاي‌ مشاركت‌ سياسي‌ آنها را در سطوح‌ بالا فراهم‌ كرد.

۵- برخلاف‌ آنچه‌ غالباً‌ از سوي‌ رسانه‌هاي‌ بيگانه‌ تبليغ‌ مي‌شود، نسل‌ امروز بيش‌ از نسل‌ گذشته‌ سياسي‌ است‌ و به‌ سرنوشت‌ سياسي‌ خود علاقه‌مند است. دلبستگي‌ آنها به‌ نظام‌ و توجه‌ به‌ حيات‌ سياسي‌ نظام‌ نه‌ تنها كاسته‌ نشده‌ بلكه‌ بسيار افزايش‌ يافته‌ است. در عين‌ حال‌ نسل‌ امروز برخلاف‌ نسل‌ گذشته، بيشتر از مواهب‌ نظام‌ جمهوري‌ اسلامي‌ برخوردار شده‌ است‌ و از اين‌ رو، با مسايلي‌ مواجه‌ است‌ كه‌ خاص‌ وي‌ به‌ شمار مي‌آيد. نسل‌ قبل‌ درگير دوران‌ دفاع‌ مقدس‌ و دشواريهاي‌ ناشي‌ از آن‌ بود. نسل‌ گذشته، درگير تثبيت‌ نظام‌ جمهوري‌ اسلامي‌ بود و به‌ همين‌ دليل‌ مي‌بايست‌ در راه‌ استقرار نظام، دشواريهايي‌ را براي‌ رفاه‌ و سعادت‌ نسل‌ بعد تحمل‌ كند. اكنون‌ كه‌ نظام‌ جمهوري‌ اسلامي‌ تثبيت‌ شده‌ و از دشواريهاي‌ اقتصادي‌ و سياسي‌ دوران‌ دفاع‌ مقدس، كاسته‌ شده‌ است‌ نيازهايي‌ رو به‌ گسترش‌ يافته‌ است‌ كه‌ گوهر پيام‌ انقلاب‌ اسلامي‌ به‌ شمار مي‌آيد. توجه‌ به‌ فرهنگ‌ و سازندگي‌ در عرصة‌ فرهنگ، از نيازهاي‌ نسل‌ امروز است.

۶- افكار عمومي‌ در ايران‌ روز به‌ روز اهميت‌ بيشتري‌ مي‌يابد. ماهيت‌ مردمي‌ نظام‌ جمهوري‌ اسلامي‌ نيز رشد روزافزون‌ افكار عمومي‌ را مي‌طلبد. قدمت‌ افكار عمومي‌ از يكسو و تنوع‌ سليقه‌هاي‌ گوناگون‌ در آن، به‌ گونه‌اي‌ است‌ كه‌ پيش‌ بيني‌ آن‌ در چارچوب‌ قواعد متعارف‌ ممكن‌ نيست. در اين‌ انتخابات‌ شاهد بوديم‌ كه‌ چگونه‌ مراكز مختلف‌ به‌ نظرسنجي‌ از مردم‌ پرداختند. كاربرد ابزارهاي‌ نظرسنجي‌ و اهميت‌ آن، نشانة‌ محكمي‌ از اهميت‌ افكار عمومي‌ است. هرچند در اين‌ خصوص، تجربيات‌ علمي‌ و عملي، چندان‌ پرمايه‌ نيست‌ اما كوششهاي‌ آغازين، طليعه‌هاي‌ روشني‌ از شكوفايي‌ اين‌ ابزار و كاربرد آن‌ در برنامه‌ريزيها و سياستگذاري‌ها نويد مي‌دهد. انتشار و نقد اين‌ گزارشها زمينه‌ را براي‌ رشد فني‌ ابزارهاي‌ نظرسنجي‌ فراهم‌ مي‌كند و بر كارآمدي‌ آن‌ مي‌افزايد.

۷- رسانه‌ها در طول‌ انتخابات، فعاليت‌ چشمگيري‌ در افزايش‌ آگاهي‌ و شناخت‌ مردم‌ داشتند. اصل‌ رقابت‌ و انتخابات‌ آزاد، زماني‌ تحقق‌ مي‌يابد كه‌ رسانه‌ها رشد يابند. بدون‌ چنين‌ رسانه‌هايي، هيچ‌ انتخاباتي‌ به‌ صورت‌ آزاد برگزار نخواهد شد. به‌ استثنأ پاره‌اي‌ از موارد، عملكرد رسانه‌ها در پرشور كردن‌ فضاي‌ انتخاباتي‌ و آشناكردن‌ مردم‌ با نامزدهاي‌ انتخاباتي‌ بسيار مؤ‌ثر بود. رسانه‌هاي‌ كشور مفتخرند كه‌ با همگامي‌ مردم‌ زمينه‌ برگزاري‌ انتخاباتي‌ پرشور را فراهم‌ كرده‌اند. ايفاي‌ نقش‌ آگاهي‌ بخش، نيازمند ارزيابي‌ مداوم‌ عملكرد رسانه‌هاست.